Dro­gie Sio­stry, Dro­dzy Bracia,

Dzi­siej­sza litur­gia sło­wa przy­po­mi­na nam, że mia­rą każ­dej auten­tycz­nej miło­ści jest Bóg. W Ewan­ge­lii Chry­stus mówi o miło­ści, któ­ra sta­wia Go na pierw­szym miej­scu. Nie po to, aby pomniej­szyć nasze ludz­kie wię­zi, ale po to, aby je oczy­ścić, umoc­nić i uczy­nić praw­dzi­wy­mi. Kto kocha Boga naj­bar­dziej, ten uczy się od Nie­go kochać wytrwa­le: rodzi­ców, dzie­ci, bli­skich, potrze­bu­ją­cych, a nawet nie­przy­ja­ciół. Bóg nigdy nie męczy się miło­ścią. Z miło­ści przy­jął krzyż i śmierć, aby dać nam życie.

Jed­nym z wymia­rów tej miło­ści jest tak­że nasza tro­ska o to, co Boże, rów­nież w wymia­rze mate­rial­nym. Od wie­ków ludzie wia­ry ofia­ro­wy­wa­li Bogu to, co naj­pięk­niej­sze: talent, pra­cę, kamień, drew­no, zło­to i dzie­ła sztu­ki. Nie dla­te­go, że Bóg potrze­bu­je bogac­twa, ale dla­te­go, że ludz­kie ser­ce pra­gnie odpo­wie­dzieć pięk­nem na Jego obec­ność. Tak rodzi­ły się świą­ty­nie, ołta­rze, obra­zy i rzeź­by. Tak rodzi­ła się rów­nież tro­ska o miej­sca świę­te, któ­re otrzy­ma­li­śmy od przod­ków. Kościół Mariac­ki, w któ­rym teraz gro­ma­dzi­my się na Eucha­ry­stii, od ośmiu stu­le­ci pozo­sta­je ducho­wym cen­trum naszej para­fii oraz jed­nym z naj­waż­niej­szych zna­ków Kra­ko­wa. Jego gotyc­ka syl­we­ta od wie­ków domi­nu­je nad Ryn­kiem Głów­nym, przy­po­mi­na­jąc histo­rię mia­sta, modli­twę poko­leń i wier­ność tych, któ­rzy tutaj powie­rza­li Bogu swo­je życie.

Wła­śnie dobie­ga koń­ca kolej­ny etap naszej tro­ski o to mariac­kie dzie­dzic­two, reali­zo­wa­ny w ramach pro­jek­tu „Dzie­dzic­two bazy­li­ki Mariac­kiej”. Pra­ce pro­wa­dzo­ne od 2023 roku obej­mo­wa­ły naj­cen­niej­sze ele­men­ty zewnętrz­nej archi­tek­tu­ry świą­ty­ni. Szcze­gól­ne miej­sce zaj­mu­je tu wie­ża hej­na­ło­wa, zwień­czo­na kró­lew­ską koro­ną, zna­kiem czci odda­wa­nej Patron­ce naszej bazy­li­ki, Wnie­bo­wzię­tej Mat­ce Bożej. Ta koro­na, wyso­ko nad Kra­ko­wem, przy­po­mi­na, że Mary­ja od wie­ków kró­lu­je w ser­cach wier­nych, a kolej­ne poko­le­nia zawie­rza­ły Jej swo­je rodzi­ny, tro­ski, nadzie­je i przy­szłość. Zwień­cze­niem obec­ne­go eta­pu były kom­plek­so­we pra­ce kon­ser­wa­tor­skie przy XVIII-wiecz­nej kruch­cie zachod­niej bazy­li­ki Mariac­kiej, czy­li przy głów­nym wej­ściu do naszej świą­ty­ni. Kruch­ta ta zosta­ła wznie­sio­na w latach 1750–1753 z fun­da­cji archi­pre­zbi­te­ra ks. Jac­ka Augu­sty­na Łopac­kie­go, według pro­jek­tu Fran­cisz­ka Pla­ci­die­go. Zastą­pi­ła wcze­śniej­szą kruch­tę gotyc­ką i przez bli­sko trzy stu­le­cia zacho­wa­ła swój zasad­ni­czy kształt.

Szcze­gól­nym momen­tem zakoń­czo­nych prac była kon­ser­wa­cja figu­ry Chry­stu­sa Sal­wa­to­ra. Umiesz­czo­na pod deko­ro­wa­ną gwiaz­da­mi kopuł­ką latar­ni figu­ra już w XVIII wie­ku była rozu­mia­na jako sym­bo­licz­ne uka­za­nie Zba­wi­cie­la nad „nie­biań­ską bra­mą kościo­ła”. Chry­stus, któ­ry zwy­kle spo­glą­da z wyso­ko­ści na tych, któ­rzy prze­kra­cza­ją próg Bazy­li­ki, i na wszyst­kich prze­cho­dzą­cych przez kra­kow­ski Rynek, dziś jest nam dany do zoba­cze­nia z bli­ska, przed ołtarzem.

Odno­wio­na figu­ra odzy­ska­ła swój histo­rycz­ny blask. Drew­nia­na rzeź­ba, pokry­ta mie­dzia­ną bla­chą, pier­wot­nie była zło­co­na. Z cza­sem zło­ce­nia ule­gły znisz­cze­niu, a pod­czas póź­niej­szych kon­ser­wa­cji zastą­pio­no je zie­lo­ną powło­ką malar­ską. Obec­ne pra­ce pozwo­li­ły przy­wró­cić jej wygląd odpo­wia­da­ją­cy XVIII-wiecz­nej for­mie. Nie cho­dzi jed­nak jedy­nie o pięk­no arty­stycz­ne. Figu­ra Chry­stu­sa Sal­wa­to­ra jest bowiem nie tyl­ko cen­nym dzie­łem sztu­ki sakral­nej. Jest tak­że reli­kwia­rzem. W jej wnę­trzu od wie­ków zło­żo­ne są reli­kwie Drze­wa Krzy­ża Świę­te­go, frag­men­ty roślin z Zie­mi Świę­tej oraz agnu­ski, wosko­we meda­lio­ny wyko­ny­wa­ne z wosku pas­cha­łu wiel­ka­noc­ne­go i poświę­ca­ne przez papie­ża, czczo­ne jako sakra­men­ta­lia. Dla­te­go patrzy­my dziś na tę figu­rę nie tyl­ko jako na zaby­tek, ale jako na żywy znak wia­ry, modli­twy i kul­tu. To, co z zewnątrz zachwy­ca pięk­nem, wewnątrz prze­cho­wu­je pamięć o Krzy­żu, z któ­re­go przy­szło nasze zba­wie­nie. Dzi­siej­szy psalm pozwa­la nam powie­dzieć: „Na wie­ki będę sła­wił łaski Pana”. Taką pie­śnią wdzięcz­no­ści są rów­nież koń­czą­ce się pra­ce kon­ser­wa­tor­skie. Są tro­ską o zaby­tek, ale jesz­cze bar­dziej tro­ską o wia­rę, pamięć i wspól­no­tę. Pra­ce pro­wa­dzo­ne od 2023 roku, któ­re teraz dobie­ga­ją koń­ca, wpi­su­ją się na kar­ty histo­rii Bazy­li­ki Mariac­kiej, tak­że jako świa­dec­two nasze­go poko­le­nia. Tak jak inni przed nami budo­wa­li, odna­wia­li i upięk­sza­li tę świą­ty­nię, tak dziś my dopi­su­je­my swój roz­dział: roz­dział odpo­wie­dzial­no­ści, wdzięcz­no­ści i miło­ści. W tym miej­scu dzię­ku­ję wszyst­kim za skła­da­ne w naszej Bazy­li­ce ofia­ry, któ­re pozwa­la­ją to pięk­no poczy­nio­ne dla Stwór­cy zacho­wać jako świa­dec­two wia­ry dla przy­szłych poko­leń. Zakoń­cze­nie kon­ser­wa­cji zachod­niej kruch­ty zamy­ka waż­ny etap wie­lo­let­nich dzia­łań na rzecz ochro­ny dzie­dzic­twa bazy­li­ki Mariac­kiej. Jest też sym­bo­licz­nym zwień­cze­niem obcho­dów 800-lecia Para­fii Mariac­kiej. Niech ta odno­wio­na figu­ra Chry­stu­sa Sal­wa­to­ra przy­po­mi­na nam, że pięk­no świą­ty­ni nie ist­nie­je samo dla sie­bie, lecz pro­wa­dzi ser­ce czło­wie­ka ku Bogu.

Sio­stry i Bra­cia, niech wasza obec­ność w tym świę­tym miej­scu, w Bazy­li­ce poświę­co­nej Bogu i odda­nej pod opie­kę Wnie­bo­wzię­tej Mat­ki Bożej, będzie prze­strze­nią doświad­cze­nia Jego obec­no­ści, Jego miło­ści i Jego poko­ju. Niech Chry­stus Sal­wa­tor bło­go­sła­wi wszyst­kim wcho­dzą­cym do tej świą­ty­ni, a Mary­ja, Patron­ka naszej bazy­li­ki, niech ota­cza opie­ką Kra­ków, naszą para­fię, dobro­czyń­ców, konserwatorów
i wszyst­kich, któ­rzy przy­czy­ni­li się do zacho­wa­nia tego dzie­dzic­twa dla przy­szłych pokoleń.

Ks. Mariusz Sło­ni­na Admi­ni­stra­tor Para­fii Mariackiej