0:00/ 0:00

Ołtarz mariacki
(Wita Stwosza)

Znajdujący się w bazylice Mariackiej ołtarz Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny jest jednym z najwybitniejszych dzieł późnogotyckiej sztuki rzeźbiarskiej w Europie.

Zoba­cz giga­pa­no­ra­mę ołta­rza mariac­kie­go dłu­ta Wita Stwo­sza

Głów­ny ołta­rz kra­kow­skie­go kościo­ła Mariac­kie­go zdo­bi nasta­wa ołta­rzo­wa autor­stwa Wita Stwo­sza, dla uprosz­cze­nia zwa­na ołta­rzem Wita Stwo­sza, ołta­rzem Zaśnię­cia Naj­święt­szej Marii Pan­ny lub ołta­rzem mariac­kim.

Pra­ce nad ołta­rzem Wita Stwo­sza trwa­ły od 1477 do 1489 roku. Ołta­rz został wyko­na­ny z trzech rodza­jów drew­na. Kon­struk­cja powsta­ła z twar­de­go dębu, tło wyko­na­no z lżej­sze­go, ale rów­nie moc­ne­go modrze­wia, a figu­ry wyrzeź­bio­no w mięk­kim i ela­stycz­nym drew­nie lipo­wym.

Stitched Panorama

Nasta­wa ołta­rza mariac­kie­go jest pen­tap­ty­kiem, czy­li posia­da pięć skrzy­deł. Skła­da się z czę­ści cen­tral­nej
z rzeź­bio­ny­mi figu­ra­mi, jed­nej pary rucho­my­ch skrzy­deł wewnętrz­ny­ch i jed­nej pary nie­ru­cho­my­ch skrzy­deł zewnętrz­ny­ch. Obie pary skrzy­deł ozdo­bio­ne są pła­sko­rzeź­ba­mi. Cało­ści dopeł­nia posta­wio­na na men­sie ołta­rzo­wej pła­sko­rzeź­bio­na pre­del­la oraz ażu­ro­we zwień­cze­nie z peł­no­pla­stycz­ną rzeź­bą. Pro­gram iko­no­gra­ficz­ny został opra­co­wa­ny przez teo­lo­ga i poświę­co­ny jest
Mat­ce Boskiej oraz jej roli w dzie­le Zba­wie­nia.

W pre­del­li przed­sta­wio­ne zosta­ło drze­wo Jes­se­go, czy­li pla­stycz­ne przed­sta­wie­nie gene­alo­gii Chry­stu­sa. Powy­żej, we wnę­trzu sza­fy ołta­rzo­wej znaj­du­je się monu­men­tal­na gru­pa rzeź­biar­ska przed­sta­wia­ją­ca Zaśnię­cie Naj­święt­szej Maryi Pan­ny w oto­cze­niu apo­sto­łów, a nad nią sce­na Wnie­bo­wzię­cia. W zwień­cze­niu nasta­wy uka­za­na zosta­ła Koro­na­cja Marii na Kró­lo­wą Nie­ba i Zie­mi.

Relie­fy na skrzy­dła­ch ołta­rza przed­sta­wia­ją sce­ny z życia Chry­stu­sa i Marii.

Skrzy­dła ołta­rza otwar­te­go przed­sta­wia­ją sce­ny rado­ści Mat­ki Bożej:

– Zwia­sto­wa­nie
– Boże Naro­dze­nie
– Pokłon Trzech Kró­li
– Zmar­twych­wsta­nie
– Wnie­bo­wstą­pie­nie
– Zesła­nie Ducha Świę­te­go

Na skrzy­dła­ch ołta­rza zamknię­te­go znaj­du­je się dwa­na­ście scen.


W lewym nie­ru­cho­mym skrzy­dle:

– Spo­tka­nie Joachi­ma i Anny
– Naro­dzi­ny Marii
– Ofia­ro­wa­nie Marii w świą­ty­ni

W skrzy­dła­ch rucho­my­ch:

– Ofia­ro­wa­nie Jezu­sa w świą­ty­ni
– Dwu­na­sto­let­ni Jezus naucza­ją­cy w świą­ty­ni
– Poj­ma­nie Jezu­sa
– Ukrzy­żo­wa­nie
– Zdję­cie z krzy­ża
– Zło­że­nie do gro­bu

Na pra­wym nie­ru­cho­mym skrzy­dle:

– Zmar­twych­wsta­ły Jezus uka­zu­ją­cy się Marii Mag­da­le­nie
– Trzy Marie u gro­bu
– Chry­stus w otchła­ni

Nie­gdyś ołta­rz otwie­ra­ny był tyl­ko pod­czas naj­więk­szy­ch świąt kościel­ny­ch, na co dzień wier­ni mogli więc oglą­dać tyl­ko skrzy­dła ołta­rza zamknię­te­go.

Obec­nie jed­nak uro­czy­ste otwar­cie ołta­rza nastę­pu­je każ­de­go dnia o godzi­nie 11:50.